Hệ thống thượng tầng câu kết đầu độc môi trường

Quyết định khởi tố bị can của Cơ quan điều tra đã vạch trần một đường dây chạy chọt tinh vi giữa đơn vị vận hành hạ tầng và đơn vị kiểm định môi trường. Theo đó, cơ quan chức năng đã khởi tố bị can đối với ông Nguyễn Khắc Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển hạ tầng Nam Đức, cùng ông Đỗ Duy Cao, Trưởng Ban Quản lý vận hành Khu công nghiệp Quang Minh, về ba hành vi gồm gây ô nhiễm môi trường, nhận hối lộ và giả mạo trong công tác. Liên quan đến nhóm tội danh này, Nguyễn Hữu Cường, chuyên viên xử lý nước thải của nhà máy, cũng bị khởi tố về hành vi gây ô nhiễm môi trường và nhận hối lộ.

Ở nhóm tội danh giả mạo trong công tác, làn sóng tố tụng đã lan sang cơ quan khoa học khi cơ quan điều tra bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Phương Thảo, bảy mươi lăm tuổi, Viện trưởng Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng. Hai thuộc cấp của bà Thảo là Nguyễn Thị Thúy và Vương Đắc Mạnh cũng bị khởi tố với cùng tội danh do trực tiếp tham gia vào quá trình làm giả hồ sơ kỹ thuật.

Bất chấp luật pháp để thu tiền tỷ từ nước thải độc hại

Kết quả điều tra phá án bắt đầu từ ngày 6/5, khi Phòng Cảnh sát kinh tế Công an Thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra đột xuất hoạt động thu gom và xử lý nước thải tại Công ty Nam Đức. Kết quả phân tích mẫu nước thực địa cho thấy thông số kim loại nặng niken trong nước thải đầu ra của nhà máy đã vượt quy chuẩn kỹ thuật cho phép trên 5 lần. Quá trình đấu tranh làm rõ ông Nguyễn Khắc Sơn dù biết hệ thống của mình không có khả năng xử lý loại nước thải chứa kim loại nặng này, nhưng vì mục tiêu tăng doanh thu bất chính, vẫn cố tình ký hợp đồng tiếp nhận nước thải độc hại của hàng loạt doanh nghiệp mạ kim loại và gia công cơ khí trong khu vực.

Sơn sau đó chỉ đạo Đỗ Duy Cao và Nguyễn Hữu Cường tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xả thẳng chất thải vượt quy chuẩn vào hệ thống chung mà không hề có biện pháp ngăn chặn hay xử lý. Đổi lại sự làm ngơ này, các đối tượng đã thiết lập một quy trình nhận hối lộ kéo dài từ năm 2018 đến tháng 4/2026. Trong đó, chuyên viên Nguyễn Hữu Cường đã đút túi khoảng 2,7 tỷ đồng từ các doanh nghiệp vi phạm rồi chia lại cho Trưởng ban Đỗ Duy Cao. Tổng số tiền Cao trực tiếp nhận lên tới hơn 1,1 tỷ đồng, và bản thân Giám đốc Nguyễn Khắc Sơn cũng được chia lại khoảng 190 triệu đồng từ nguồn tiền phi pháp này.

Bắt tay làm giả hồ sơ quan trắc để đối phó thanh tra

Để hợp thức hóa hành vi sai phạm và đối phó với các đợt thanh tra định kỳ của cơ quan quản lý nhà nước, Công ty Nam Đức đã ký hợp đồng quan trắc môi trường với Viện Khoa học môi trường và sức khỏe cộng đồng do bà Nguyễn Thị Phương Thảo làm Viện trưởng. Mỗi khi hệ thống phân tích cho ra kết quả lượng niken vượt ngưỡng nguy hiểm, Sơn và Cao lại liên hệ để nhờ vả viện kiểm định can thiệp.

Bà Nguyễn Thị Phương Thảo đã trực tiếp chỉ đạo nhân viên dưới quyền là Nguyễn Thị Thúy tìm cách chỉnh sửa số liệu. Thúy tiếp tục móc nối với Vương Đắc Mạnh để thực hiện hành vi pha loãng các mẫu nước thải nhiễm độc, tiến hành phân tích lại và lập ra các phiếu kết quả mới hoàn toàn sạch sẽ, thể hiện mọi chỉ số đều đạt chuẩn trước khi đóng dấu phát hành chính thức cho Công ty Nam Đức. Toàn bộ các kết quả phân tích thực tế có chứa niken vượt ngưỡng sau đó đều bị xóa bỏ hoàn toàn khỏi hệ thống dữ liệu nhằm xóa dấu vết, tạo nên một vỏ bọc an toàn giả tạo cho hành vi phá hoại môi trường kéo dài nhiều năm qua.