Đại án bán "kim bài miễn tử" tại Viện Pháp y tâm thần Biên Hòa: Đề nghị mức án gần 18 năm tù cho cựu Viện trưởng

                  Bị cáo Bùi Thế Hùng - cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa - cùng các bị cáo khác tại phiên tòa 

Bản luận tội đanh thép đối với nhóm lãnh đạo thoái hóa

Ngày 14/9, TAND TP Biên Hòa (Đồng Nai) tiếp tục phiên xét xử sơ thẩm 42 bị cáo liên quan đến đường dây sai phạm mang tính hệ thống tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y khu vực Tây Nguyên.

Trong phần luận tội, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân giữ quyền công tố tại tòa xác định hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng. Được Nhà nước giao trọng trách "cầm cân nảy mực" về mặt y khoa pháp lý, các đối tượng đã vì động cơ vụ lợi mà câu kết, bẻ cong quy trình chuyên môn, trực tiếp xâm phạm đến tính đúng đắn trong hoạt động của các cơ quan tư pháp và làm suy giảm nghiêm trọng uy tín ngành y tế.

Căn cứ vào tính chất, mức độ phạm tội cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, Viện kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt:

• Bùi Thế Hùng (65 tuổi, Viện trưởng giai đoạn 2016 – 4/2022): Từ 16 năm 6 tháng đến 17 năm 9 tháng tù về 3 tội danh: Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ và Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

• Lê Văn Hùng (55 tuổi, Viện trưởng giai đoạn 5/2022 – 6/2024): Từ 15 năm 6 tháng đến 16 năm tù về tội Nhận hối lộ.

• Trần Văn Thành (61 tuổi, cựu Giám đốc Trung tâm Pháp y khu vực Tây Nguyên): Từ 3 đến 4 năm tù về tội Nhận hối lộ.

• 39 bị cáo còn lại (gồm cựu Phó viện trưởng, bác sĩ điều trị, giám định viên, điều dưỡng và các đối tượng môi giới): Bị đề nghị từ 2 năm tù cho hưởng án treo đến 11 năm tù giam tùy theo mức độ tiếp tay và hưởng lợi.

Thao túng quy trình, thương mại hóa kết luận giám định

Hồ sơ vụ án thể hiện rõ thủ đoạn trục lợi kéo dài suốt hơn 8 năm (từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2024). Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa đã trở thành "mảnh đất màu mỡ" để các bị cáo lập hồ sơ bệnh án khống, hợp thức hóa các kết luận giám định tâm thần sai sự thật phục vụ mục đích chạy tội.

Trong thời gian đương chức, bị cáo Bùi Thế Hùng trực tiếp tham gia 18 hội đồng giám định. Dù nhận thức rõ người được giám định hoàn toàn không mắc bệnh, bị cáo vẫn chủ trì ban hành 18 kết luận khẳng định đối tượng "mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi". Đường dây này đã nhận hơn 1,2 tỷ đồng từ các đối tượng chạy án, trong đó Hùng bỏ túi riêng 270 triệu đồng và môi giới hối lộ thêm 250 triệu đồng.

Kế nhiệm vị trí Viện trưởng, bị cáo Lê Văn Hùng tiếp tục lún sâu vào vết xe đổ. Hùng tham gia 17 hội đồng giám định, chỉ đạo cấp dưới làm bệnh án giả mạo, điều chuyển khoa điều trị trái quy định để thông qua 17 kết luận sai sự thật. Tổng số tiền nhận hối lộ trong giai đoạn này lên đến hơn 1,8 tỷ đồng, cá nhân bị cáo hưởng lợi bất chính 568 triệu đồng.

Tại khu vực Tây Nguyên, bị cáo Trần Văn Thành cũng cấu kết nhận hối lộ trong 3 vụ việc với tổng số tiền 330 triệu đồng (hưởng lợi 278 triệu đồng), điển hình là việc nhận 100 triệu đồng để "hô biến" can phạm Nguyễn Trọng Hiệp thành người mất năng lực hành vi.

Lỗ hổng giám định tư pháp và nguy cơ bỏ lọt tội phạm nguy hiểm

Tại tòa, đại diện Viện kiểm sát đặc biệt nhấn mạnh: Tính khách quan, trung thực và căn cứ khoa học của công tác giám định pháp y tâm thần giữ vai trò mang tính quyết định trong việc định đoạt trách nhiệm hình sự của can phạm. Việc cố tình làm sai lệch kết luận chuyên môn đồng nghĩa với việc tạo ra những "tấm kim bài miễn tử", mở đường cho tội phạm nguy hiểm trốn tránh sự trừng trị của pháp luật, gây nhiễu loạn toàn bộ tiến trình điều tra, truy tố và xét xử.

Mặc dù tại phiên tòa, hầu hết các bị cáo đều bày tỏ thái độ ăn năn, thành khẩn khai báo và nộp lại một phần tiền thu lợi bất chính, nhưng tính chất câu kết có tổ chức, kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ lãnh đạo đòi hỏi một bản án nghiêm khắc, đủ sức răn đe và thanh lọc triệt để những "góc tối" trong ngành giám định tư pháp.

Phiên tòa đang tiếp tục bước vào phần tranh luận giữa đại diện Viện kiểm sát và các luật sư bào chữa.