Mỹ - Iran tiếp tục giằng co: Mặt trận quân sự hạ nhiệt nhưng “cuộc chiến” Hormuz, dầu mỏ và ngoại giao chưa kết thúc

Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng quyết định cục diện

Tâm điểm chiến lược trong 24 giờ qua vẫn nằm tại khu vực Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Những động thái quân sự liên quan đến Iran, Mỹ và các đồng minh khiến thị trường quốc tế tiếp tục lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu. Giá dầu đã biến động mạnh trong bối cảnh nhà đầu tư theo dõi sát từng tín hiệu từ Washington và Tehran. 

Eo biển Hormuz từ lâu được xem là “yết hầu năng lượng” của thế giới, nơi một bất ổn quân sự nhỏ cũng có thể tác động trực tiếp tới giá nhiên liệu, lạm phát và thị trường tài chính toàn cầu.

Trong khi đó, các lực lượng phòng thủ khu vực vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ trước nguy cơ các cuộc tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái và các hoạt động trả đũa lẫn nhau. 

Mỹ - Iran vừa đối đầu quân sự, vừa dò tìm lối thoát ngoại giao

Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc hai bên tiếp tục duy trì các kênh trao đổi gián tiếp nhằm tìm kiếm khả năng hạ nhiệt xung đột.

Theo các nguồn tin quốc tế, Mỹ và Iran đang xem xét các phương án giảm căng thẳng, trong đó có khả năng kéo dài thỏa thuận ngừng bắn và mở lại các tuyến vận tải tại khu vực. Tuy nhiên, các cuộc thương lượng vẫn gặp nhiều trở ngại do bất đồng sâu sắc về vấn đề hạt nhân, trừng phạt kinh tế và ảnh hưởng quân sự của Iran trong khu vực. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc trao đổi với Iran vẫn tiếp diễn và bày tỏ kỳ vọng đạt được một thỏa thuận. Tuy nhiên, phía Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn, yêu cầu các điều kiện bảo đảm trước khi đưa ra cam kết lâu dài. 

Giới phân tích nhận định, nguy cơ lớn nhất hiện nay không nằm ở việc hai bên không muốn đàm phán, mà ở việc mỗi bước đi trên bàn thương lượng đều có thể bị phá vỡ bởi các hành động quân sự ngoài thực địa.

Mặt trận Lebanon - Israel có dấu hiệu giảm nhiệt nhưng chưa bền vững

Cùng thời điểm căng thẳng Mỹ - Iran diễn biến phức tạp, khu vực biên giới Israel - Lebanon xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt khi các bên thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn mới.

Theo các nguồn tin quốc tế, thỏa thuận do Mỹ thúc đẩy hướng tới việc giảm các hoạt động quân sự và tăng vai trò kiểm soát của lực lượng Lebanon tại miền Nam nước này. Tuy nhiên, lực lượng Hezbollah vẫn phản ứng thận trọng và chưa hoàn toàn chấp nhận các điều khoản. 

Điều này khiến giới quan sát lo ngại rằng bất kỳ vụ việc nghiêm trọng nào tại Lebanon cũng có thể kéo Iran và Israel quay lại vòng xoáy đối đầu.

Thị trường toàn cầu rung lắc trước nguy cơ địa chính trị kéo dài

Không chỉ chiến trường, cuộc đối đầu Mỹ - Iran đang tạo sức ép mạnh lên kinh tế thế giới.

Các thị trường chứng khoán lớn chịu ảnh hưởng khi nhà đầu tư chuyển sang trạng thái phòng thủ. Giá dầu, vàng và tỷ giá biến động do lo ngại xung đột kéo dài sẽ làm gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng. 

Đáng chú ý, Quốc hội Mỹ cũng có động thái tranh luận về quyền hạn tiến hành chiến tranh, khi Hạ viện thông qua nghị quyết nhằm hạn chế khả năng tiếp tục các hoạt động quân sự của Tổng thống liên quan đến Iran. 

Dự báo: Trung Đông bước vào giai đoạn “ngừng bắn mong manh”

Các chuyên gia quốc tế cho rằng, trong ngắn hạn, khả năng xảy ra một cuộc tổng tấn công mới vẫn hiện hữu nhưng các bên đều đang chịu sức ép phải kiểm soát leo thang.

Mỹ đối mặt với bài toán duy trì sức ép quân sự nhưng tránh một cuộc chiến kéo dài gây tổn thất kinh tế và chính trị. Iran cũng chịu áp lực lớn khi nền kinh tế bị ảnh hưởng bởi xung đột và các biện pháp trừng phạt.

Kịch bản được đánh giá có khả năng nhất trong những ngày tới là một giai đoạn “đối đầu dưới ngưỡng chiến tranh toàn diện”: các bên tiếp tục gây sức ép, đàm phán song song với duy trì năng lực quân sự.

Tuy nhiên, chỉ một sự cố ngoài ý muốn tại eo biển Hormuz, Lebanon hoặc các căn cứ Mỹ trong khu vực cũng có thể khiến tình hình đảo chiều nhanh chóng.