Trung Đông 24h: Mỹ - Iran tiến sát “lằn ranh đỏ”, eo biển Hormuz lại nóng lên vì đòn trừng phạt mới

Washington siết thêm đòn trừng phạt dầu mỏ Iran

Diễn biến đáng chú ý nhất trong ngày là việc Bộ Tài chính Mỹ công bố gói trừng phạt mới nhằm vào mạng lưới vận chuyển dầu liên quan quân đội Iran. Theo Reuters, Washington đã đưa hơn 15 thực thể và nhiều tàu chở dầu vào danh sách trừng phạt, cáo buộc tham gia xuất khẩu dầu phục vụ lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Các tàu bị nhắm mục tiêu mang cờ Panama, Comoros và Marshall Islands, trong khi nhiều công ty vận tải tại Hong Kong và Dubai cũng bị cáo buộc hỗ trợ Tehran né lệnh cấm vận.

Động thái này cho thấy dù Mỹ và Iran đang xúc tiến đàm phán gia hạn lệnh ngừng bắn, Washington vẫn tiếp tục sử dụng “vũ khí tài chính” nhằm làm suy yếu nguồn thu năng lượng của Tehran.

Giới quan sát cho rằng Nhà Trắng đang theo đuổi chiến lược “đàm phán trong sức ép”, tức vừa để ngỏ cánh cửa ngoại giao vừa duy trì áp lực kinh tế và quân sự để buộc Iran nhượng bộ trong hồ sơ hạt nhân và kiểm soát eo biển Hormuz.

Eo biển Hormuz lại trở thành tâm điểm địa chính trị

Song song với mặt trận cấm vận, eo biển Hormuz tiếp tục là “tử huyệt” của cuộc đối đầu Mỹ - Iran.

Reuters cho biết Mỹ và Iran đang thảo luận kế hoạch kéo dài thỏa thuận ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải qua Hormuz — nơi trung chuyển gần 20% lượng dầu thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, các bên vẫn chưa đạt đồng thuận cuối cùng và Tổng thống Donald Trump chưa chính thức phê chuẩn thỏa thuận.

Trong khi đó, truyền thông quốc tế ghi nhận các vụ chạm trán mới trên vùng biển chiến lược này. Wall Street Journal cho biết quân đội Mỹ đã triển khai tiêm kích đánh chặn UAV tự sát của Iran sau khi Tehran bị cáo buộc quấy rối tàu thương mại gần Bandar Abbas. Đáp trả, Iran phóng tên lửa về phía căn cứ Mỹ tại Kuwait nhưng bị đánh chặn.

Các công ty bảo hiểm hàng hải quốc tế hiện tiếp tục nâng phí rủi ro đối với tàu đi qua Hormuz do lo ngại xung đột có thể tái bùng phát bất cứ lúc nào.

Israel mở rộng không kích Lebanon, Hezbollah chịu áp lực lớn

Ở mặt trận Lebanon, quân đội Israel vừa thực hiện đợt không kích mới vào khu vực ngoại ô phía nam Beirut — thành trì quan trọng của Hezbollah. Đây là lần đầu tiên trong nhiều tuần Israel đánh sâu trở lại gần thủ đô Lebanon, cho thấy lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian đang ngày càng mong manh.

Theo Reuters, mục tiêu bị tấn công được cho là một chỉ huy phụ trách lực lượng tên lửa liên kết Hezbollah và Iran. Song song đó, Israel tiếp tục mở rộng các cuộc không kích xuống miền nam Lebanon, khiến nhiều dân thường thương vong và buộc hàng nghìn người phải sơ tán.

Các chuyên gia quân sự nhận định Tel Aviv đang muốn phá hủy năng lực tên lửa tầm xa của Hezbollah trước khi lực lượng này kịp tái tổ chức sau nhiều tháng giao tranh liên tục.

Houthi tiếp tục gây áp lực tại Biển Đỏ

Tại Yemen, lực lượng Houthi thân Iran tiếp tục duy trì áp lực lên tuyến hàng hải Biển Đỏ bằng các tuyên bố đe dọa tấn công tàu liên quan Mỹ và Israel.

Các nguồn tin khu vực cho rằng Houthi đang đóng vai trò “mặt trận phụ” giúp Tehran phân tán nguồn lực quân sự của Washington trong khu vực. Điều này khiến Mỹ buộc phải duy trì trạng thái triển khai quân quy mô lớn tại Trung Đông, đồng thời gia tăng chi phí bảo vệ các tuyến vận tải năng lượng quốc tế.

Nhiều chuyên gia cảnh báo nếu Houthi mở rộng các vụ tập kích bằng UAV hoặc tên lửa chống hạm, chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tiếp tục chịu cú sốc mới tương tự giai đoạn khủng hoảng Biển Đỏ năm 2024-2025.

Trung Đông bước vào giai đoạn “đình chiến mong manh”

Dù các kênh ngoại giao vẫn đang hoạt động, cục diện hiện nay cho thấy Trung Đông mới chỉ bước vào trạng thái “đình chiến mong manh” thay vì hòa bình thực sự.

Washington muốn duy trì quyền kiểm soát tuyến dầu mỏ chiến lược và kiềm chế chương trình hạt nhân Iran, trong khi Tehran tiếp tục sử dụng Hormuz, Hezbollah và Houthi như những đòn bẩy chiến lược để gây sức ép ngược trở lại.

Giới phân tích quốc tế nhận định nguy cơ lớn nhất hiện nay không nằm ở một cuộc tổng lực ngay lập tức, mà ở khả năng xảy ra các vụ va chạm quân sự cục bộ trên biển hoặc tại Lebanon, từ đó kéo theo phản ứng dây chuyền vượt ngoài tầm kiểm soát.

Trong bối cảnh đó, mọi động thái quân sự quanh eo biển Hormuz hay các căn cứ Mỹ tại Trung Đông trong những ngày tới đều có thể trở thành “mồi lửa” cho một vòng leo thang mới của cuộc khủng hoảng địa chính trị nguy hiểm nhất thế giới hiện nay.